back to outer space: het ei in philip hoorne

Steven Pollet (GdGR)

Ik heb het niet zo voor recensies die binnen een week na de verschijningsdatum van een bundel op de lezer worden losgelaten. Of juister: ik vertrouw ze niet. Dat een recensie ocharme de mening van één persoon vertolkt, daar kan ik best mee leven. Maar dat die mening binnen de week gevormd wordt, neergeschreven en gepubliceerd, nee, dat heeft te veel weg van louter ‘mee willen zijn met de actualiteit’. Ik wed dat dergelijke recensenten de bundel niet meer dan één keer lezen, en een mening funderen op één lezing vind ik willekeur. Niks willekeur in deze tekst, want Het ei in mezelf van Philip Hoorne heeft wekenlang een ereplaats bekleed op mijn nachttafel, en lijkt na elke lezing weer wat beter te zijn geworden.

Onderweg naar de presentatie van Hoornes Ei in Wevelgem, met zelf een kakelvers ei op zak, had ik slechts één zekerheid en - op basis van ‘s mans vorige bundels - twee vermoedens over z’n nieuwste. De zekerheid: er staan minstens drie goeie gedichten in, want er verschenen drie gedichten in voorpublicatie in het tweede Plebsnummer. De twee vermoedens: de bundel zal uit twee delen bestaan, en het motto zal erg goed gekozen zijn.

Bij aankomst kennis gemaakt met twee toffe peren van Uitgeverij 521, en na het officiële gedeelte mijn ei ingeruild voor Het Ei. Twee maanden en drie lezingen verder stel ik vast dat het motto de spijker op de kop slaat: Shakespeares 'Though his be madness, yet there's method in't' lijkt deze bundel op het papieren lijf geschreven.

Drieëndertig gedichten, het deed me even aan Dante denken. In het eerste gedicht sloegen de o-klanken mij zo om de oren dat het bijna pijn deed.

Ook verder in de bundel komen eindrijmen en assonanties veelvuldig voor. Hoorne lijkt de grenzen op te zoeken, maar hij doet dat erg weloverwogen. Hier en daar steekt een stevige weerhaak uit zijn gedichten: zo lijkt de overdrijving Hoornes handelsmerk. Hij is niet bang om met woorden te spelen, en na Herman de Coninck is dat niet zo vanzelfsprekend. Bart Moeyaert heeft het geprobeerd, maar in Verzamel de liefde lees ik De Coninck. Bij Hoorne is dat helemaal niet het geval. Hij weet zijn eigen stijl verder te ontwikkelen, een stijl die ik bij geen enkele andere dichter terugvind. Hoorniaans, zo u wilt.
De kracht van deze bundel zit hem in de creatie van een eigen universum, waarin Hoornes verbeelding af en toe danig op hol lijkt geslagen. Zo komt de lezer een ober tegen met gaatjes in zijn hoofd, passeert hij Schaterloo en Flessegem om in de tepelhof te belanden, krijgen kamelen, ezels, zilver- en goudvissen, giraffen, vliegen en mollen een hoofdrol toebedeeld, en om de verwarring compleet te maken, treft u op het toneel plots een heel pak klonen van Hoorne aan. It’s a strange world out there…
U merkt het: opvallend zijn de veelvuldig voorkomende dierennamen. Hoornes wereld heeft veel weg van een vreemdsoortige zoo waarin her en der zelfs zombies opduiken.
In Niemand thuis en het eten is klaar! keert Hoorne even terug naar de bewoonde wereld. Een anekdotisch gedicht, zo lijkt het wel, over een tafereel dat zich ook in uw keuken zou kunnen afspelen. Maar maakt u zich als lezer geen illusies: op het einde van het gedicht verdwijnt hij alweer naar de planeet Hoorne:

(…) Ik tol en tol en tol tot ik verdwijn, back to outer space.

In het daaropvolgende gedicht Zitkom haalt het absurdistische taalspel weer de bovenhand:

De poëzie van Hoorne is doorspekt met humor. Pareltjes zijn b.v. Mijn kleine holocaust, Bosbegeer en Erfelijkheid. In het fantastische maar enigszins beklemmende Vroedvrouw wordt kurkdroog verhaald hoe een kind uit de baarmoeder wordt gerukt en in een ‘groezelige wieg’ gekieperd.

Maar ik doe de bundel onrecht aan door slechts enkele titels te noemen. Hij vormt, om het met Drs. P te zeggen, ‘een smaakvol geheel’. Philip, ik geef je voor je Ei een (k)eiharde 8 op 10!